27 april 2007: Diskurso di S.E. Gobernador di Antia Hulandes, na Kondekorashon real

 

Mas biaha nos sa haña e pregunta ta kon e sistema di kondekorashon ta sintá den otro.

 

 

Reino Hulandes konosé dos Órden Sivil, ku a keda instituí pa kondekorá personanan meritorio.Eseinan ta e Órden di Leon Hulandes (Orde van de Nederlandse Leeuw )i e Órden di Oranje-Nassau. Tur dos Órden tin nan historia i karakter propio.

 

E desishon pa kondekorá un persona ta wòrdu tumá dor di e minister konserní (e minister di Asuntunan Interior) i e dekreto real ta karga firma di Su Mahestat La Reina.

Pero promé ku yega dje leu ei e instansia ku ta karga e nòmber di Kapittel ta evaluá e proposishonnan, segun su Reglamentu di Órden pa despues duna konseho na e minister. E Kapittel tin mas trabou; e ta duna konseho riba e otorgamentu di Plaka di Honor pa Muestra di Ayudo Humanitario (Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon)

 

E konsehonan tin hopi peso. Si e minister ke desviá for di nan, e mester proponé argumentunan dirigí. Si e minister i Kapittel no por sali afó, Konseho di Minister Hulandes ta disidí riba e proposishon. E desishon ei ta imperativo.

 

Pa e Órden di Leon Hulandes ta hende ku méritonan di índole masha eksepshonal pa sosiedat so ta bini na remarke. Personanan ku den e kuadro aki ta haña un nombramentu den Órden di Leon Hulandes a distinguí nan mes dor di un prestashon artístiko eksepshonal; por ehèmpel ku un logro eksepshonal riba tereno di deporte, un inovashon tékniko eksepshonal òf un inisiativa empresarial inovativo.

E Órden di Leon Hulandes ta konsistí di tres grado:

*  Kabayero Grootkruis;

*  Commandeur;

*  Kabayero

Pa e Órden di Oranje-Nassau personanan ku pa tempu largu a hasi su máksimo esfuerso  na fabor di komunidat, a stimulá, kurashá i/òf asistí otronan. Un persona lo por bini na remarke pa un kondekorashon si un òf mas biaha el a presta remarkablemente òf a hasi trabounan ku tin balor speshal pa komunidat. Den e kuadro aki voluntarionan indispensabel ku desinteresadamente ta desplegá trabou pa hobennan i ansianonan òf ku sin pago ta yuda resolvé problemanan sosial.

Tambe un hende ku den su trabou ta presta eksepshonalmente bon por risibí un kondekorashon. E dedikashon personal, vishon i kalidatnan ta di sumo importansia. Fuera di esei e méritonan no mester ta solamente importante pa e empresa, organisashon òf institushon na kual e kandidato ta asosiá.Komunidat mester benefisiá di e méritonan.

 

E Órden ta konsistí di seis grado:

*  Kabayero Grootkruis;

*  Grootofficier;

*  Commandeur;

*  Officier;

*  Kabayero;

*  Miembro.

 

E aña aki nos tin 41 persona ku ta bai risibí un kondekorashon. Aña pasá esaki tabata 36 i e aña anterior 33. Ku otro palabra, poulatinamente e kantidat a keda krese.

 

Di e 41 personanan aki:

16 ta di Kòrsou; 12 di Sint Maarten; 07 di Boneiru; 03 di Statia; 03 di Saba.

 Den mi mensahe di Pasku mi a ekspresá un deseo ferviente, esta pa nos tin mas héroe na Antias Hulandes. E balor di mas grandi pa un héroe ta e balor di amor. Ku amor bo ta enfoká promé riba otronan enbes di riba bo mes. Amor ta: sakrifiká algu ku ta di bo na fabor di un otro persona.

E 41 personanan aki, boso kondekoradonan a sakrifiká na bienestar di otronan. Boso ta nos héroenan; nos ta orguyoso di boso!!

 

Di e 16 personanan na Kòrsou e motivashon pa risibí kondekorashon ta lo siguiente:

 

Elsa Julia Roza ta haña kondekorashon pa su trabounan pastoral i pa hobennan. El a yuda na múltiple okashon famianan ménos pudiente ku entre otro konstrukshon di kas, ku kuminda, medio di transporte, paña, mobilario, pero tambe ku bishitanan na enfermonan; Mazel Felipe de Palm ta 55 aña aktivo den Scouting Antiano, el a yuda lanta Antilliaanse Meisjesgilde. Fuera di esei señor de Palm ta hasiendo trabou sosial den barionan na bienestar di esnan ménos pudiente i mui en partikular pa esnan ku drogadikshon. El a yuda lanta The Three Voices ; Sigrid Yocklang Ng a hasi hopi trabou balioso pa nos hóbennan dor di ta miembro di direktiva pa vários aña di Krèsh Dede Pikiña i Scouting; e último aki pa mas ku 40 aña. Tambe riba tereno di enseñansa el a demonstrá su balor inmenso i inkansabel pa nos komunidat; Rutilio Fermino Rooi a dediká durante kasi 40 aña largu tantísimo aktividat pa su komunidat den direktiva, riba tereno di entre otro: kultura, guia na hubentut I emansipashon di hende muhé, partikularmente den área di Bándabou. E tabata fundador di kuantioso organisashon sosial i a realisá riba e tereno ei semper un papel hopi aktivo komo dirigente. Gabriël “Boy” Magdalena a destaká riba tereno di komersio. Bou di sirkunstansianan masha difísil mes e ta logra kuminsá su negoshi di catering. Den e periodo siguiente Boy ta realisá ku mester yuda otro siudadanonan pa nan tambe kuminsá ku nan mes negoshi i e ta lanta ADECK, e Asosashon pa Empresanan chikí na Kòrsou. Boy ta aktivo tambe den Vishon Kòrsou, Ta basta ku bulgaridat, Fundashon Konekshon etc.; Eduard Dennis Braam ta haña kondekorashon pa su trabou di boluntario den diferente organisashon riba tereno sosial na bienestar di komunidat i tur esaki banda su ofisina médiko hopi drùk. Pa menshoná algun di su aktividatnan sosial: Kiwanis Club Piscadera, Sentro di rehabilitashon Ban Stòp Awor, Institushon pa Guia i Formashon di Famia, Vrijwilligers Korps Curacao, Fundashon Kinderoorden Brakkeput etc.; Roland Anthony Bernabela ta wòrdu kondekorá pa su trabou voluntario pastoral, mui en partikular na bienestar di nos hóbennan. E tabata enkargá ku formashon i guia e hóbennan, pero tambe ku guia di famia. Esaki el a hasi den un periodo di 28 aña den Konseho Parokial di Parokia di Steenrijk, Fundashon Katholieke Pastorale Jeugdwerk, Christian Volunteer Foundation i.o.; Donald “Don” Brownell Werdekker durante 32 aña a hinká hopi esfuerso den desaroyo di turismo di Kòrsou, pero banda di esei e tabata envolví den diferente organisashon sosial. E tabata fundador di Voetbal Vereniging Abrahamsz, e tabata den Vrije Curacaosche Voetbal Federatie, fundador di Tennispark Julianadorp, Stichting Nederlandse School Curacao i Stichting Jeugdzorg Curacao. E tabata envolví tambe den kuido di un amigu inválido; Benjamin “Ben” Smit komo arkitekto durante hopi aña el a duna un aporte importante na desaroyo di arkitektura na Kòrsou i ku esaki na kultura Kurasoleño. Dor di e kalidat di su diseñonan e tin un posishon spesial komo eksponente di e skol “Het Nieuwe Bouwen”. Dor di su ideanan revolushonario e ta un ehèmpel pa e generashon di arkitektonan hóben; Roald “Ati” Schotborgh ta risibí su  kondekorashon pa su trabounan riba tereno di arte i kultura. Ati ta masha konosí mes pa su pinturanan; e ta pinta pòtrèt, pero tambe otro tipo di kuadro, e ta ilustradó, e ta restorá pinturanan. Den palasio aki nos tin kuadronan di kasi tur e gobernadornan di den pasado i mayoria ta di su man. El a skirbi i ta tene hopi charla tokante arte; Brunehilda Rachel Dorothea “Bunchi” Römer-Henriquez a desplegá hopi trabou balioso riba tereno sosial-kultural i mui en partikular pa nos hóbennan. Na 1973 e tabata den e proménan pa risibí e Diploma Papiamentu L.O. Despues el a yuda desaroyá e material di lès pa papiamentu. E tabata lider di Nederlandse Padvinders Gilde Curacao for di añanan 40, kual organisashon a bira Padvindersvereniging Nederlandse Antillen despues. E tabata miembro di Orfeon Cresendo, Soropmistenclub International Curacao, el a yuda realisá Ensiklopedia Antias Hulandes etc.; Wendell Prince a destaká hopi riba diferente tereno di atletismo komo atleta mes i despues komo entrenadó, tantu aki na Kòrsou komo den eksterior. Hasiendo esaki el a engrandesé e nòmber di Antias Hulandes i Kòrsou en partikular. El a yuda lanta klupnan Olympic i Excelsior. Algun di su rekonosementunan ta “best lecturer” di e Federashon Internashonal di Atletismo, treiner di aña pa Federashon di Deporte di Kòrsou, entrenadó di e.o. Churandi Martina, Jairo Duzant i Nathanael Esprit; Heinrich Willi Johann Langenveld su logronan ta riba tereno di konstrukshon i mui en partikular rekonstrukshon di monumentonan.  Su konosementu di trabou di restorashon ta inmenso. Su manera metódiko di traha ta famoso, pero riba tur kos su amor pa nos monumentonan históriko ta fenomenal. Banda di esei e ta hasi hopi esfuerso pa pasa su konosementu pa e hóbennan ku ta traha kuné.  Algun monumento riba kua el a traha ta Huize Belvedère, Huize Halman, Palasio di Gobernador idiferente mansion den Scharlooweg, Lanthùisnan Groot Davelaar i Zuikertuintje i hopi mas; Lisbeth Claire Hoefdraad, banda di su trabou komo hues tin kasi 30 aña trahando den sektor sosial. El a fungi 27 aña komo miembro di direktiva di Monseigneur P.I. Verriet Instituut (ku despues a bira SGR-groep), di kua 15 aña komo un presidente masha aktivo mes. Bou di Lisbeth su guia Mgr. Verriet a realisá diferente proyekto importante; por ehemplo a lanta e wenkel ortopédiko, a desaroyá e kuido di revalidashon, ademas el e yuda integrá den e Fundashon Stichting voor Gehandicapten- en Revalidatiezorg (e SGR-groep); Diana Melinda Domacassé-Lebacs su balor históriko ta sintá den e echo ku e ta pertenesé na e grupo di lidernan  sosial-kultural, di añanan setenta. E grupo aki a manifestá un grado masha dinámiko di konsientisashon. Diana mui en partikular tabata eskritor. El a skirbí numeroso buki na Papiamentu i Hulandes pa nos hóbennan dor di kua el a yuda emansipá literatura hubenil Antiano. Dor di su trabou di pionero e mucha di skol a haña e kaminda bèk pa biblioteka; Tita Lucille Berry-Haseth ta bai risibí su kondekorashon pa su kuantioso trabounan, yudando organisashonnan sosial-kultural. Prinsipalmente Lucille a yuda nos hasi bon uso di nos dushi idioma Papiamentu.  El a hasi esaki partisipando den diferente foro, su programa na radio, dunando lès, komo miembro di e Komishon Standardisashon di Papiamentu, tradukshon di tekstonan i partisipando na masha hopi programanan kultural i literario.

 Un biaha mas, nos ta masha orguyoso di bosonan tur.  Masha, masha danki na nòmber di nos Gobièrnu bou di guia di Minister-Presidente señora Emily de Jongh-Elhage i di nos pueblo pa e trabou bunita ku boso a desplegá i ta desplegando. Boso tur ta nos héroenan.

Permití mi awor pega e medayanan korespondiente.