Openingstoespraak Wnde. Gouverneur tgv de Cyclus Milieu&Ontwikkeling op 30 september 2009.

Openingstoespraak Waarnemende Gouverneur van de Nederlandse Antillen, mr. Adèle P. Van der Pluijm-Vrede

voor de Cyclus Milieu&Ontwikkeling

30 september 2008, 19:30uur,

Universiteit Nederlandse Antillen, Bonaire

Geachte aanwezigen, dames en heren,

Toepasselijker om juist op Bonaire deze cyclus over milieu en ontwikkeling te beginnen, kan bijna niet. Het eilandgebied Bonaire staat als geen ander eiland van de Nederlandse Antillen bloot aan de discussie over hoe de ruimtelijke ontwikkeling invloed heeft op de sociaal-economische ontwikkeling, en omgekeerd. Het gaat economisch goed met Bonaire. Het is het eiland met de hoogste economische groeicijfers en draagt in hoge mate bij aan het verwerven van buitenlandse deviezen.

Eén van de peilers van beleid gedurende de afgelopen decennia is het conserveren van datgene wat Bonaire zo bijzonder maakt: natuur en milieu.

In tegenstelling tot heel wat andere toeristische locaties in de wereld is men er op Bonaire al vroeg van doordrongen geweest dat juist het goed conserveren van natuur en milieu een absolute voorwaarde is voor een duurzame sociaal-economische ontwikkeling. Natuur en milieu worden niet opgeofferd ten gunste van ongebreidelde economische groei. Immers, dat zou getuigen van een korte termijn visie. Bonaire heeft laten zien dat het anders kan en dat dat ook noodzakelijk is. Dat betekent niet dat die afgewogen balans tussen milieu, ruimtelijke ontwikkeling en economische groei zonder slag of stoot tot stand komt. Er is veel voor te zeggen dat indien een land in armoedige omstandigheden leeft, de focus op economische groei en werkgelegenheid is gericht. Zeker voor bestuurders en politici is het dan lastig om uit te leggen dat bijvoorbeeld het behoud van een unieke vogelsoort prioriteit heeft boven een economisch project met gunstige werkgelegenheidseffecten voor de lokale, arme bevolking. Daar moet dan wel een zorgvuldig besluitvormingsproces aan vooraf gaan. Belanghebbenden hebben verschillende invalshoeken en daarmee eigen belangen. Het is de taak van het bestuur om oog te hebben voor de juiste afwegingen, zonder daarbij de langere termijn uit het oog te verliezen vanwege electorale motieven.

Door de locatie vandaag refereerde ik aan de situatie op Bonaire, maar deze kwestie doet zich ook voor op de andere eilanden van de Nederlandse Antillen.

Voor degenen die weleens op Sint Maarten zijn geweest, zal het duidelijk zijn dat de relatie tussen de ruimtelijke afwegingen en de economische mogelijkheden die daar geboden worden, heel wat spanningen opleveren.

Exponentieel sterk gestegen economische activiteit, gekoppeld aan het enorm gestegen bevolkingsaantal, maakt het complex om aan de kleinschaligheid op een gebalanceerde wijze het hoofd te bieden, zonder daar overigens hoofdpijn van te krijgen.

Hoofdpijn en andere overlast spelen ook een rol op Curacao. Het is duidelijk dat de problematiek van de ISLA-raffinaderij een goed voorbeeld is van het vermeende spanningsveld tussen het economische belang, milieu en ruimtelijke ontwikkeling. Hierbij zal duurzaamheid de leidraad moeten zijn.

Van een geheel andere orde, maar minstens zo belangrijk is de situatie op de kleinere eilanden Saba en Sint Eustatius. Op deze eilanden is die spanning tussen ruimtelijke en sociaal-economische ontwikkeling nog niet zo voelbaar geweest. Maar ook daar moet men met het oog op de toekomst en gunstige economische vooruitzichten anticiperen op de beperkingen die kleinschaligheid nou eenmaal met zich meebrengt. Het is daarom van fundamenteel belang dat de eilandgebieden tot een eigen bestemmingsplan komen, dan wel hun bestemmingsplan actualiseren. Dit moet uiteraard in samenspraak met de belangrijkste stakeholders en met name de burgers, op de eilanden.

Een belangrijke rol daarbij is uiteraard weggelegd voor het bestuur op onze eilanden. Het bestuur moet er voor zorgen dat zo’n plan er komt en dat het wordt uitgevoerd.

Institutionele capaciteit en kennis over deze materie is daarbij onontbeerlijk. Om de kennis over deze onderwerpen te verdiepen en te delen onder andere met die stakeholders op de eilanden, heeft de Universiteit van de Nederlandse Antillen, de UNA, in samenwerking met het Kabinet van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen, het idee opgevat om na de eerste, succesvolle lezingencyclus over democratie en deugdzaamheid, een volgende cyclus op te starten over milieu en ontwikkeling.

Wij zijn erg verheugd dat bij deze Opening van het Academisch Jaar van de UNA op Bonaire, Staatsecretaris Bijleveld de aftrap van deze Cyclus, hier op Bonaire wil verzorgen. Bon biní na Boneiru!

Met veel genoegen verklaar ik de Cyclus Milieu en Ontwikkeling voor geopend.

Ik dank u voor uw aandacht.