Openingswoord Wnde. Gouverneur tgv het Congres

Openingswoord

Waarnemende Gouverneur van de Nederlandse Antillen,

mr. Adèle P. van der Pluijm-Vrede

tgv het Congres “Dubbelproblematiek op Curacao”,

WTC, 29 september 2008, 09:00uur

Dames, Heren,

Het is mij een genoegen U van harte welkom te heten op dit congres.

De aanwezigen die van buiten Curacao komen heet ik niet alleen welkom op het congres maar ook van harte welkom op het eiland.

Dit congres met als thema ‘Dubbelproblematiek op Curaçao’ heeft als ondertitel meegekregen: Samenwerken aan integrale zorg, veiligheid en overlastvermindering.

Uit deze ondertitel blijkt dat dit congres niet gaat over de laatste ontwikkelingen van de Jellinek Kliniek; een vijfsterren behandeling in een vijfsterren hotel. Nee, hier staat centraal de zorg voor mensen, die onze aandacht hard nodig hebben.

Mensen die we dagelijks zien, die een vertrouwd onderdeel van het straatbeeld zijn, die aanbieden op onze auto te passen of hem schoon te maken.

Het zijn ook de mensen die soms als eersten de toeristen welkom heten op het eiland als zij in Otrabanda aan wal komen.

Een welkom dat zij soms op geheel eigen wijze invullen.

Tegelijkertijd zijn het vaak mensen voor wie wij als samenleving onze ogen sluiten, we zien ze wel, maar tegelijkertijd zien we ze ook niet echt. En we hebben, in het algemeen gesproken, zeker geen idee wat voor problemen deze mensen ervaren in termen van relaties, gezondheid, werk en huisvesting.

Dat geldt echt niet alleen voor Curaçao, vele grote steden in hoogontwikkelde landen worstelen met hetzelfde probleem.

Een tweede thema dat centraal staat in het congres is het onderwerp van de samenwerking tussen de instanties.

Klinika Caprilles, Fundashon di Maneho di Adikshon en Stichting PSI, allen betrokken  bij de Geestelijke Gezondheids Zorg, hebben reeds aangegeven dat men tot een duurzame vorm van samenwerking wil komen die het stadium van vrijblijvendheid achter zich laat.

Maar dit congres gaat ook in op andere vormen van samenwerking, de rol van het Openbaar Ministerie, Politie en ook de zorgverzekeraar.

Maar of we nu vanuit het individu redeneren, vanuit de instellingen of vanuit maatschappelijk perspectief; de kernvraag is:

Hoe organiseren we de bemoeizorg in onze samenleving? In dat woord zit een actieve rol voor de instanties, voor de overheid, opgesloten.

We praten hier immers over een doelgroep die in veel gevallen een gedrag ontwikkeld heeft die het best is aan te duiden als zorgmijdend. Men klopt niet snel aan bij een instelling voor hulp, men ziet zichzelf niet als patiënt, het contact met nabije familie is vaak al ernstig verstoord en er is geen vaste verblijfplaats. Hier is een actieve rol van overheid en hulpverleners dus op zijn plaats.

Zoals gezegd kan het probleem van de mensen met een Dubbelproblematiek vanuit een aantal gezichtspunten bekeken worden. Allereerst vanuit het individu, de patiënt, met zijn hulpvraag of met zijn specifieke gedragkenmerken, daarnaast de instanties met hun organisatievorm en werkwijze en tenslotte vanuit de samenleving als geheel, bijvoorbeeld in termen van overlast, materiele schade en misschien nog wel belangrijker: imago schade.

Het is heel lastig te becijferen wat deze doelgroep de samenleving kost. Kosten in termen van uitgaven aan repressie, preventie en behandeling en economische schade.

Deze onduidelijkheid over maatschappelijke kosten leidt dan tot het dilemma voor de beleidsmakers hoe je het beschikbare budget verdeelt over repressieve acties en preventieve acties.

Moet je als overheid fors optreden tegen overlast, als samenleving laten zien dat je de problemen aanpakt, en als je dat dan doet, verplaats je dan het probleem niet naar een ander deel van de stad? En werkt dat wel bij deze doelgroep? Is het misschien effectiever om dit geld te besteden aan dagopvang en het behandelen van somatische en psychische klachten?

Een probleem bij het maken van genoemde beleidskeuzes is het gegeven dat we mensen met een Dubbeldiagnose als doelgroep niet goed in beeld hebben.

De informatie is versnipperd over vele diensten, politie, ziekenhuis, verslavingszorg en Dienst Werk en Inkomen, en de informatie is vaak ook niet uitwisselbaar, behandelmethoden zijn niet op elkaar afgestemd en er is onvoldoende gestructureerd overleg.

De afgelopen jaren kon alleen maar een ruwe schatting worden gemaakt hoe groot de groep is en wat de betrokkenen als algemene kenmerken gemeen hebben.

Ik ben dan ook benieuwd wat het onderzoek van bureau Interval heeft opgeleverd, een onderzoek waarvan de resultaten op dag drie van het congres gepresenteerd gaan worden.

Een onderzoek dat breed is opgezet en waarbij vele interviews met professionals en patiënten zijn afgenomen.

En ook hierin zijn we als Curaçao uiteraard weer niet uniek, ook in Nederland wordt op dit moment  met veel meer nadruk naar het probleem van Dubbelproblematiek gekeken. Zie de ontwikkelingen in Rotterdam van de afgelopen jaren waarbij het beleid is de doelgroep in beeld te brengen en zoveel mogelijk de overlast op straat terug te dringen.

Economische schade veroorzaakt door imago schade en overlast zal de komende jaren een belangrijk thema gaan worden, zeker in toeristische gebieden. De wereld wordt kleiner, de toerist wordt kritischer en slecht nieuws verspreidt zich sneller.

Een goede opvang voor mensen met een Dubbeldiagnose, een beleid met dagactiviteiten en terugdringen van overlast kan voor Curacao van groot belang worden om de toeristen stroom niet nadelig te beïnvloeden.

Geachte aanwezigen, dit congres omvat een zeer actueel thema en de organisatoren mogen zich verheugen in de brede belangstelling van vele professionals, waarbij het mij opvalt dat het veel breder is dan alleen mensen werkzaam in de Geestelijke Gezondheids Zorg.

Ik wens U een inspirerend congres toe.