Functies

Sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw bestaat er een duidelijke scheiding in de twee functies die de Gouverneur heeft als vertegenwoordiger van de regering van het Koninkrijk en als hoofd van de Landsregering van de Nederlandse Antillen.

De Gouverneur als orgaan van het Koninkrijk

Met de invoering van het Statuut in 1954 werden de bevoegdheden, verplichtingen en verantwoordelijkheden van de Gouverneur als orgaan van het Koninkrijk der Nederlanden geregeld in het Reglement voor de Gouverneur. Artikel 15, eerste lid luidt:

De Gouverneur vertegenwoordigt de regering van het Koninkrijk en waakt daarbij over het algemeen belang van het Koninkrijk overeenkomstig de bepalingen van dit reglement en met inachtneming van de bij of krachtens koninklijk besluit aan te geven wijzigingen. Hij is verantwoordelijk aan de regering van het Koninkrijk.

De Gouverneur is dus bevoegd om, binnen de grenzen van dit reglement en de aanwijzing van de Kroon, namens de Koninkrijksregering op te treden. Dit geldt voor de volgende koninkrijksaangelegenheden:

1. De handhaving van de onafhankelijkheid en de verdediging van het Koninkrijk (Bevelhebber strijdkrachten);
2. De buitenlandse betrekkingen;
3. Het Nederlanderschap;
4. De regeling van de ridderorden, alsmede van de vlag en het wapen van het Koninkrijk;
5. Zorg voor totstandkoming en toezicht op de naleving van rijkswetten, algemene maatregelen van rijksbestuur en internationale overeenkomsten.

Daarnaast heeft de gouverneur de bevoegdheid om in het geval van rampen e.d., delen van de krijgsmacht ter beschikking te stellen van de regering van de Nederlandse Antillen.

De Gouverneur als orgaan van het Land de Nederlandse Antillen

Volgens de Staatsregeling is de Gouverneur, als vertegenwoordiger van de Koning, hoofd van de regering van de Nederlandse Antillen. Als hoofd van de regering is de Gouverneur onschendbaar. De Gouverneur oefent de uitvoerende macht uit onder verantwoordelijkheid van de ministers, die verantwoordelijk zijn aan de Staten van de Nederlandse Antillen. De Gouverneur heeft als zodanig geen zelfstandige bevoegdheid. De uitvoerende macht heeft betrekking op:

1. De benoeming, schorsing en het ontslag van de landambtenaren en de vaststelling van de bezoldiging;
2. Het beheer van de financiën en domeinen (eigendommen) van de Nederlandse Antillen;
3. Het verlenen van gratie en dispensatie;
4. Het vaststellen en afkondigen van landsverordeningen en de ondertekening van landsbesluiten, houdende algemene maatregelen of landsbesluiten.

De Gouverneur neemt tevens deel aan de wetgevende macht van de Nederlandse Antillen, daar hij de ontwerplandsverordeningen ter goedkeuring aan de Staten aanbiedt en ze, nadat deze goedkeuring is verkregen, vaststelt. Daarna zorgt hij voor de afkondiging van deze landsverordeningen.

Vele hoge functionarissen leggen bij de aanvaarding van hun ambt de eed of de verklaring en belofte af in handen van de Gouverneur. Dit geldt o.m. voor ministers, Statenleden, Gezaghebbers, leden van de Raad van Advies, de leden van de Algemene Rekenkamer, de Procureur-generaal, en de rechters.